Wywiad z Andrzejem Maleszką

- Magiczne drzewo to film i powieść. Co powstało pierwsze?

Najpierw powstał scenariusz filmowy. Ale powieść "Magiczne drzewo. Czerwone krzesło" pisałem właściwie równolegle. Film i powieść nie są identyczne. Zawierają wiele różniących je wątków i scen. Pisanie powieści daje fajne poczucie wolności, możliwość tworzenia scen, których w filmie nie dałoby się zrealizować np. ze względów technicznych. Pisanie powieści uwalnia wyobraźnię od tych technoligicznych ograniczeń. Kolejne tomy powieści są już niezależne, to zupełnie nowe historie. Planuję natomiast realizację kolejnego filmu bazującego na nowych powieściach. Obecnie wydane są cztery tomy powieści "Magiczne drzewo".

 

Czy to, że jesteś reżyserem i scenarzystą ma wpływ na sposób pisania powieści?

 

Podczas pisania scenariusza filmowego obowiązuje zasada "minimum informacji". W trakcie realizacji filmu reżyser, kamera czy gra aktorów nanoszą kolejne warstwy na opowieść ze scenariusza. A czasem mocno ją zmieniają. Scenariusz jest podstawą a nie czymś ostatecznym. Jeśli w scenariuszu jest zbyt wiele detali to świadczy to wręcz o braku zawodowstwa autora.

Ten sposób oszczędnego i gęstego opowiadania świadomie przeniosłem do powieści. Ma ona scenariuszową stylistykę. I jestem pewny, że to jest bliskie młodej widowni. Otwiera przestrzeń dla własnej wyobraźni. Dziecko staje się reżyserem powieści. Dopowiada wiele rzeczy. Dzieci są bardzo inteligentnymi czytelnikami. Mają większą niż dorośli zdolność percepcji, szybciej chłoną informacje. Dlatego intensywność z jaką opowiadam historie i oszczędny język jest im bliski. Mnie zresztą też, bo nigdy nie lubiłem zalewania świata nadmiarem słów.

Sposób w jaki dzieci czytają jest inny niż ludzi dorosłych. Przede wszystkim dziecko nie porównuje. Nie ma dorosłego nawyku oglądania się w przeszłość. Ono po prostu wyrusza na wędrówkę. Nie brnie przez słowa ale idzie przez dżunglę, pustynię i tajemnicze drogi z bohaterami. Naprawdę tam jest. Oczywiście, pod warunkiem, że autor umie zbudować tak ciekawy świat, by chciało tam wejść. To tak jak w czasie podróży. Kiedy dorośli jadą np. do Paryża to porównują go do tego co o nim wiedzą. A dzieci po prostu widzą prawdziwy Paryż. I to jest świetne. Inna sprawą jest dialog. W scenariuszu filmowym dialog ma kluczową rolę. Jest "dialogiem do mówienia" a nie do czytania. I taki jest dialog w mojej powieści. Jest bliski naturalnemu sposobowi dziecięcej wypowiedzi.

 

Dlaczego łączysz realizm z fantastyką?

 

To co my odczuwamy jako fantastykę młodzi czytelnicy odczuwają zupełnie inaczej. Dla ludzi dorosłych fantastyka, to coś co nie może się zdarzyć. OK., czytamy takie historie ale budujemy w głowie mur. Ten mur oddziela nas od wszystkiego, co wydaje się nieprawdopodobne. A dla dzieci te cudowne zdarzenia to jedna z realnych opcji. Oczywiście nie mówię, że dziecko myśli, że chwilę meble będą latać. Dzieci są mądre i wiedzą co jest teraz możliwe. Ale też wiedzą, że wiele rzeczy będzie możliwych w przyszłości. Przecież młodzi ludzie szykują się do życia "w czasie przyszłym". Ich dorosłe życie będzie za wiele lat. One czują, że to będzie inny świat i nie chcą ograniczać wyobraźni. Ludzie dorośli oczekują, że wszystko zawsze będzie takie samo. Dzieci tak nie myślą.

Oczywiście dzieci fascynuje też życie codzienne, chcą zobaczyć swój świat. Dlatego ważna jest równowaga między rzeczywistością codzienną a światem fantastycznym. Zawsze pamiętam, by niezwykłe zdarzenia łączyły się z tymi zwyczajnymi. Dziecko chce ocalić galaktykę ale też chce przytulić małego psa. Chce zrobić obie te rzeczy. I to jest świetne.

Dzięki Magicznemu drzewu dzieci mogą przeżywać niesamowite przygody ale też odpowiadać na ważne pytania. Np. w drugim tomie (Tajemnica mostu) padają pytania o wierność, o uczucia a także o walkę z wszechogarniającą reklamą, która kłamie i kreuje fałszywe światy.

 

Tworzysz także ilustracje do powieści. Jaką one grają rolę?

 

Ilustracje w Magicznym drzewie przypominają kadry z filmów. Tworzę je na bazie zdjęć aktorów, szczególnie aktorów dziecięcych. Dzięki temu pokazują one emocje bohaterów. Ilustracje pozwalają mi też wyjaśnić pewne rzeczy za pomocą obrazu zamiast słów. Bo pewne słowa dla tych czytelnikow niewiele znaczą. Współczesne dziecko ma na przykład problem z przedmiotami czy techniką z przeszłości. A daleka przeszłość znaczy dla nich "dziesięć lat temu". Po prostu technologia gna w szalony sposób. Wielu siedmiolatków nie wie co to budka telefoniczna czy klasyczny zegarek. Myślę, że wielu twórców nie rozumie jak dzieci odczuwają otaczającą je technologię. Dlatego czasem lepiej umieścić coś na ilustracji zamiast pisać pisać setki słów wyjaśnień jak wygląda budka telefoniczna.

Dla mnie te ilustracje to także sposób na łączenie mediów, co jest naturalne dla tego odbiorcy. Poza tym dzieci widzą na ilustracjach prawdziwe dzieci. Ich emocje. W świecie gdzie dominują animacja komputerowa i postaci generowane komputerowo, jest to bardzo ważne.

Wywiad z Andrzejem Maleszką Ilustracje DANUTA STENKA POLECA “MAGICZNE DRZEWO”

Magiczne Drzewo to bestsellerowa seria, której autorem jest znany reżyser filmowy Andrzej Maleszka. Cykl powieściowy Andrzeja Maleszki rozpoczyna książka Magiczne Drzewo Czerwone Krzesło. Wszystko zaczyna się w momencie, gdy w dwutysięcznym roku nad Doliną Warty przechodzi straszliwa burza. Nawałnica powala magiczne drzewo, z którego ludzie wykonują różne przedmioty posiadające niezwykłą moc. Trójka rodzeństwa Kuki, Gabi i Filip odnajdują czerwone krzesło, które spełnia życzenia. Trzeba jednak bardzo uważać, gdy się je wypowiada i szybko się o tym przekonują. Kuki i jego rodzeństwo przy pomocy czerwonego krzesła muszą uratować zaczarowanych rodziców, których zmienili niebezpiecznym zaklęciem. Ich tropem podąża na stalowych nogach groźny Max, który chce zdobyć czerwone krzesło.

W kolejnej części serii Magiczne Drzewo, o tytule Magiczne Drzewo Tajemnica Mostu magiczna ruda Melania, która dowiaduje się o magicznym krześle, rzuca czar na Filipa, by zakochał się w pierwszej dziewczynie, którą zobaczy. Aby zdjąć zaklęcie z brata Kuki i Melania muszą udać się do Wenecji, by odnaleźć most, wykonany z magicznego drzewa. Tajemnica mostu tkwi w tym, że zdejmuje on czary z osób, które się na nim znajdą. Kukiemu i Melanii udaje się odczarować Filipa, ale kolejne kłopoty już za pasem.

Tom Magiczne Drzewo Olbrzym to kolejna dawka emocjonujących przygód. Kuki i Blubek niechcący wyczarowali Olbrzyma o siedmiu wcieleniach i żeby go pokonać Kuki zostaje obdarzony nadludzką siłą. Olbrzym ciągle przybiera nowe postacie, więc Kuki i jego przyjaciele walczą ze zwierzomaszynami, pożeraczem światła i smokiem z ognia, ale najtrudniejsze zadanie czeka ich, gdy dotrą do Szanghaju. Czerwone krzesło to nie jedyny magiczny przedmiot, jaki odnajduje Kuki.

W powieści Magiczne Drzewo Pojedynek chłopak wyjeżdża na obóz szachowy. Nie jedzie jednak sam. Wraz z nim wyjeżdża gadający pies Budyń oraz przyjaciele: Blubek oraz Gabi. Na miejscu odnajdują szachy obdarzone magiczną mocą i Kuki wyczarowuje swego klona. Chłopcy, Kuki oraz jego klon Ikuk, są tak podobni, że nawet rodzina i mówiący pies Budyń nie potrafią ich odróżnić. Klon to bardzo niebezpieczna istota, z którą Gabi, Kuki i Blubek będą musieli stoczyć pojedynek. Udaje im się go pokonać, ale nie na długo, bo klon wraca w kolejnej powieści z serii Magiczne Drzewo Gra.

Wraz ze służącymi mu robotami Ikuk włamuje się do Galerii Globo. O włamanie zostaje oskarżony Kuki i musi uciekać z domu. Odnajduje kostkę, która ma potężną moc, lecz wciąga posiadacza do niebezpiecznej gry. Kuki, Gabi i Blubek wyruszają na poszukiwanie klona. Ta wyprawa okaże się grą, którą nie łatwo jest wygrać. Magiczne Drzewo Gra to piąty tom przygodowej serii, pełnej magii oraz zaskakujących zwrotów akcji.

Opowieści z serii Magiczne Drzewo to bestsellery wśród powieści dla dzieci i młodzieży. Poznaj wszystkie książki z serii Magiczne Drzewo. Andrzej Maleszka wykorzystuje w książkach swoje doświadczenie filmowe, dzięki czemu mają one dynamiczną akcję i gęsty, filmowy dialog.